สกรีนเสื้อมีกี่แบบ ซิลค์สกรีน DTF ซับลิเมชัน ต่างกันยังไง

วิธีติดโลโก้ลงเสื้อโปโลที่ใช้กันจริงมีอยู่ไม่กี่แบบ คือ ปักด้วยจักรคอมพิวเตอร์ ซิลค์สกรีน DTF ซับลิเมชัน และ เฟล็ก หลักการเลือกง่าย ๆ คือ อยากได้งานดูแพงและทนที่สุดให้ปัก อยากได้ลายไล่สีหรือสั่งน้อย ๆ ให้ DTF ส่วนซิลค์สกรีนคุ้มที่สุดเมื่อสั่งจำนวนมากและลายมีไม่กี่สี

สกรีนเสื้อมีกี่แบบ

ถ้านับเฉพาะแบบที่เจอบ่อยในงานเสื้อโปโลและเสื้อทีม มีห้าแบบ แต่ละแบบเอาสีขึ้นไปอยู่บนผ้าคนละวิธี นั่นคือเหตุผลที่ผลลัพธ์ ราคา และข้อจำกัดต่างกัน หลักการของการพิมพ์แบบซิลค์สกรีน อ่านได้ที่ บทความ Screen printing บนวิกิพีเดีย ส่วนซับลิเมชันอ่านได้ที่ Dye-sublimation printing

• ปักคอมพิวเตอร์ ใช้ด้ายเย็บลายลงบนผ้าจริง ๆ ไม่ใช่การพิมพ์ ลายจึงนูนขึ้นมาและมีเงา
• ซิลค์สกรีน ปาดสีผ่านบล็อกที่เป็นตะแกรงลงบนผ้า หนึ่งสีหนึ่งบล็อก
• DTF พิมพ์ลายลงแผ่นฟิล์มก่อน โรยผงกาว แล้วรีดติดลงเสื้อ
• ซับลิเมชัน ใช้ความร้อนเปลี่ยนหมึกเป็นไอให้ซึมเข้าไปอยู่ในเส้นใย
• เฟล็ก ตัดแผ่นสติกเกอร์ผ้าเป็นรูปลาย แล้วรีดติด นิยมกับชื่อและเบอร์หลังเสื้อ

โรงงานแต่ละที่ไม่ได้มีครบทุกแบบ และบางที่เรียกชื่อไม่เหมือนกัน เช่น DTF บางร้านเขียนว่า DFT หรือเรียกรวม ๆ ว่า “สกรีนดิจิทัล” ถ้าไม่แน่ใจ ให้ถามว่าลายจะติดบนผ้าแบบไหน นูนหรือเรียบ แล้วขอดูตัวอย่างงานจริง

DTF คืออะไร ต่างจากสกรีนแบบเดิมยังไง

DTF ย่อมาจาก Direct to Film แปลตรงตัวคือ “พิมพ์ลงฟิล์ม” ลายจะถูกพิมพ์ลงแผ่นฟิล์มใสก่อน โรยผงกาวทับแล้วอบให้กาวละลาย จากนั้นเอาไปรีดติดลงเสื้อด้วยเครื่องฮีตเพรส แล้วลอกฟิล์มออก

ต่างจากซิลค์สกรีนตรงที่ไม่ต้องทำบล็อก ซิลค์สกรีนต้องทำบล็อกแยกทีละสี ลายสี่สีก็สี่บล็อก ต้นทุนส่วนนี้คิดครั้งเดียวไม่ว่าจะพิมพ์กี่ตัว สั่งสิบตัวกับสั่งพันตัวจ่ายค่าบล็อกเท่ากัน สั่งน้อยจึงไม่คุ้ม ส่วน DTF พิมพ์จากไฟล์ตรง ๆ จะกี่สีก็ราคาเท่ากัน และทำตัวเดียวก็ได้

ข้อแลกเปลี่ยนคือ DTF เป็นชั้นฟิล์มบาง ๆ ที่แปะอยู่บนผ้า ถ้าลายใหญ่เต็มหน้าอกจะรู้สึกได้เวลาจับ และถ้าใช้วัสดุไม่ดีหรือรีดไม่ถูกอุณหภูมิ ลายมีโอกาสแตกหรือลอกเร็วกว่าที่ควร ส่วนซิลค์สกรีนที่ทำดี ๆ จะบางกว่าและอยู่ทนกว่าเมื่อซักหนัก ๆ นาน ๆ

แต่ละแบบเทียบกันแล้วเป็นยังไง

ตารางนี้ดูสามอย่างที่ตัดสินใจได้เร็วที่สุด คือ สั่งน้อยได้ไหม ลายไล่สีได้ไหม และจับแล้วรู้สึกยังไง

วิธี	สั่งจำนวนน้อย	ลายไล่สี / รูปถ่าย	สัมผัสบนเสื้อ	เหมาะกับ
ปักคอมพิวเตอร์	ได้	ไม่ได้ จำกัดจำนวนสีด้าย	นูนขึ้นมา แข็งกว่าเนื้อผ้า	โลโก้บริษัทเล็ก ๆ ที่อกซ้าย งานที่ต้องดูเป็นทางการ
ซิลค์สกรีน	ไม่คุ้ม มีค่าบล็อกต่อสี	ทำได้จำกัด เหมาะกับสีตัด ๆ	บาง เรียบไปกับผ้า	สั่งจำนวนมาก ลายไม่กี่สี
DTF	ได้ ตัวเดียวก็ทำ	ได้ดีที่สุด	เป็นแผ่นฟิล์มบางบนผ้า	ลายเยอะสี สั่งน้อย เสื้อสีเข้ม
ซับลิเมชัน	ได้	ได้ดี	ไม่รู้สึกเลย ลายอยู่ในเนื้อผ้า	เสื้อกีฬาโพลีเอสเตอร์สีขาวหรือสีอ่อน
เฟล็ก	ได้	ไม่ได้	เป็นแผ่นเรียบ ๆ ทึบ	ชื่อ เบอร์ ตัวอักษรใหญ่

ทำไมซับลิเมชันถึงใช้กับเสื้อบางแบบไม่ได้

ซับลิเมชันทำงานด้วยการให้หมึกกลายเป็นไอแล้วซึมเข้าไปยึดกับเส้นใยโพลีเอสเตอร์โดยตรง ผลคือลายกลืนไปกับผ้า จับแล้วไม่รู้สึกว่ามีอะไรอยู่ตรงนั้นเลย และไม่มีวันแตกหรือลอก เพราะมันไม่ได้แปะอยู่ข้างบน

แต่ข้อจำกัดของมันหนักมากสองข้อ หนึ่ง ใช้ได้เฉพาะผ้าโพลีเอสเตอร์ ผ้าฝ้ายไม่ยึดหมึกชนิดนี้ สอง ใช้ได้เฉพาะเสื้อสีขาวหรือสีอ่อน เพราะหมึกเป็นสีโปร่งแสงและไม่มีหมึกสีขาว ลายจะถูกสีเสื้อกลืนไปหมด ใครอยากได้ลายสดบนเสื้อสีเข้ม ต้องไปทาง DTF หรือซิลค์สกรีนที่รองพื้นขาวก่อน

เรื่องเนื้อผ้าเข้ามาเกี่ยวตรงนี้พอดี ถ้ายังไม่แน่ใจว่าเสื้อที่จะสั่งเป็นผ้าอะไร ลองดูที่แบบเสื้อที่เราเคยทำ ประกอบ จะเห็นว่าผ้าแต่ละแบบรับงานลายไม่เหมือนกัน

โลโก้แบบไหนควรปัก แบบไหนควรสกรีน

ดูที่ตัวโลโก้เป็นหลัก ไม่ใช่ดูที่งบ โลโก้ที่เส้นหนา สีไม่กี่สี ไม่มีไล่เฉด ปักออกมาสวยและดูมีราคาขึ้นทันที ส่วนโลโก้ที่มีไล่สี มีเงา หรือมีตัวหนังสือเล็กมาก ปักไม่ออก เพราะด้ายมีความหนาของมันอยู่ รายละเอียดที่เล็กกว่าเส้นด้ายจะหายไปหรือกลายเป็นก้อนตัน

กฎคร่าว ๆ ที่ใช้ได้จริงคือ ถ้าตัวหนังสือในโลโก้สูงน้อยกว่าประมาณ 5 มิลลิเมตรเมื่อปักจริง ให้เตรียมใจว่าจะอ่านไม่ชัด ทางแก้มีสองทาง คือขยายโลโก้ให้ใหญ่ขึ้น หรือตัดส่วนตัวหนังสือเล็ก ๆ ออกแล้วปักเฉพาะสัญลักษณ์

อีกเรื่องที่คนมักไม่รู้คืองานปักทำให้ผ้าแข็งขึ้นเฉพาะจุด ถ้าปักลายใหญ่เต็มหลังเสื้อ ผ้าตรงนั้นจะไม่ยืดตามตัวและใส่แล้วอึดอัด งานปักจึงเหมาะกับลายขนาดอกซ้าย แขน หรือหลังคอ ส่วนลายใหญ่ควรใช้การสกรีน

ถ้าตัดสินใจว่าจะปักแทนสกรีน รายละเอียดงานปักคอมพิวเตอร์ ทั้งขนาดโลโก้ จำนวนสีด้าย และสิ่งที่ต้องเตรียม อยู่ที่หน้า รับปักโลโก้เสื้อ

ต้องเตรียมไฟล์แบบไหน ไม่มีไฟล์ทำได้ไหม

ไฟล์ที่ดีที่สุดคือไฟล์ต้นฉบับจากโปรแกรมออกแบบที่เป็นลายเส้น เพราะย่อขยายได้โดยไม่แตก แต่ในทางปฏิบัติลูกค้าส่วนใหญ่ไม่มี และไม่มีไฟล์ก็สั่งได้ ส่งรูปถ่ายโลโก้จากนามบัตร ป้ายหน้าร้าน หรือรูปจากเฟซบุ๊กมาก็ได้ เราทำแบบให้ก่อน และไม่คิดค่าแก้แบบ

• มีไฟล์ลายเส้น ส่งมาได้เลย ใช้ได้ทั้งปักและสกรีน
• มีแต่ไฟล์รูป ขอให้ใหญ่และคมที่สุดเท่าที่มี รูปที่ถูกส่งต่อในแชทหลายทอดมักถูกบีบจนเบลอ
• ไม่มีอะไรเลย ส่งรูปถ่ายโลโก้ที่เห็นชัดมา บอกสีที่ต้องการ เราวาดใหม่ให้
• งานปัก ต้องแปลงเป็นไฟล์สั่งจักรอีกชั้น เป็นขั้นตอนของทางร้าน ลูกค้าไม่ต้องทำเอง

สิ่งที่ควรบอกมาพร้อมไฟล์คือ ตำแหน่งที่อยากให้ลายอยู่ และขนาดที่อยากได้เป็นเซนติเมตร ถ้าไม่รู้ว่าควรใหญ่แค่ไหน บอกแค่ว่าจะเอาไปใช้กับเสื้อไซส์อะไรก็พอ เทียบขนาดจากตารางไซส์เสื้อให้ได้

ลายจะอยู่ทนแค่ไหน ซักยังไงไม่ให้หลุด

งานปักทนที่สุดโดยธรรมชาติ เพราะเป็นด้ายที่เย็บติดกับผ้า ไม่มีอะไรให้ลอก ส่วนงานสกรีนทุกชนิดอายุขึ้นอยู่กับวิธีซักมากกว่าที่หลายคนคิด เสื้อสองตัวที่สกรีนพร้อมกัน ซักคนละแบบ อยู่ได้ไม่เท่ากันเลย

• กลับด้านในออกก่อนซักทุกครั้ง ลดการเสียดสีที่ตัวลายโดยตรง
• ใช้น้ำเย็น และเลี่ยงเครื่องอบผ้าร้อนจัด ความร้อนคือศัตรูหลักของงานรีดติด
• อย่าเอาเตารีดทาบลงบนลาย ถ้าต้องรีดให้กลับด้านในหรือรองผ้าบาง ๆ ทับ
• ตากในร่ม แดดจัดทำให้สีลายซีดพอ ๆ กับสีตัวเสื้อ
• อย่าใช้น้ำยาฟอกขาว และอย่าขยี้แรง ๆ ตรงตัวลาย

ถ้าเสื้อชุดนั้นต้องใส่ทำงานทุกวันและซักถี่ เช่นเสื้อพนักงานหน้าร้าน การเลือกปักที่อกซ้ายแทนการสกรีนลายใหญ่ จะประหยัดกว่าในระยะยาว เพราะไม่ต้องทำใหม่ทั้งชุดเมื่อลายเริ่มโทรม อ่านเรื่องเสื้อทั้งทีมเพิ่มได้ที่หน้าเสื้อโปโลพนักงาน

คำถามที่พบบ่อย

DTF กับ DFT ต่างกันไหม

เป็นอันเดียวกัน คำที่ถูกคือ DTF ย่อจาก Direct to Film แต่มีคนพิมพ์สลับเป็น DFT จนติดปาก เวลาค้นหาหรือถามร้าน เจอทั้งสองแบบได้ หมายถึงงานพิมพ์ลงฟิล์มแล้วรีดติดเหมือนกัน

สกรีนแบบไหนทนที่สุด

ถ้านับเฉพาะงานพิมพ์ ซับลิเมชันทนที่สุดเพราะหมึกอยู่ในเส้นใย ไม่มีชั้นให้ลอก แต่ใช้ได้เฉพาะผ้าโพลีสีอ่อน รองลงมาคือซิลค์สกรีนที่ทำดี ๆ ส่วนถ้าเทียบกับงานปัก ปักยังทนกว่าทุกแบบ

สั่งเสื้อตัวเดียวพร้อมสกรีนได้ไหม

ได้ เราไม่มีขั้นต่ำ สั่งตัวเดียวก็ทำ สำหรับจำนวนน้อย DTF หรือปักจะเหมาะกว่าซิลค์สกรีน เพราะไม่มีค่าบล็อกมาหารกับจำนวนเสื้อ

ปักโลโก้ต้องมีไฟล์ ai ไหม

ไม่จำเป็น ถ้ามีไฟล์ลายเส้นจะง่ายและคมที่สุด แต่ไม่มีก็ส่งรูปถ่ายโลโก้มาได้ เราวาดใหม่ให้ก่อนเริ่มงาน และไม่คิดค่าแก้แบบ

สกรีนบนเสื้อสีดำได้ไหม

ได้ แต่ต้องเป็นวิธีที่มีหมึกขาวรองพื้น เช่น DTF หรือซิลค์สกรีนที่ลงพื้นขาวก่อน ส่วนซับลิเมชันใช้กับเสื้อสีเข้มไม่ได้ เพราะหมึกโปร่งแสงและไม่มีสีขาว

ยังเลือกไม่ถูก ควรบอกอะไรกับร้าน

บอกสามอย่างพอ คือ ลายที่จะติดหน้าตาประมาณไหน สั่งกี่ตัว และเสื้อเป็นสีอ่อนหรือสีเข้ม สามข้อนี้ตัดตัวเลือกออกได้เกือบหมดแล้ว ที่เหลือเราแนะนำต่อให้ได้

ตกลงลายแบบไหน ควรใช้วิธีไหน

โลโก้เล็ก เส้นหนา อยากได้ดูเป็นทางการและทนที่สุด เลือกปัก ลายหลายสีหรือสั่งไม่กี่ตัว เลือกDTF สั่งเยอะและลายไม่กี่สี เลือกซิลค์สกรีน เสื้อกีฬาโพลีสีอ่อนที่ไม่อยากรู้สึกว่ามีลาย เลือกซับลิเมชัน ส่วนชื่อกับเบอร์หลังเสื้อ เลือกเฟล็ก

ส่งรูปโลโก้มาให้ดูก่อนได้ เราจะบอกตรง ๆ ว่าลายของคุณเหมาะกับวิธีไหน และวิธีไหนไม่ควรใช้เพราะอะไร ไม่มีขั้นต่ำ สั่งตัวเดียวก็ทำ ส่งฟรีในกรุงเทพฯ นนทบุรี ปทุมธานี และสมุทรปราการ

อ่านต่อ: เสื้อคอปกกับเสื้อโปโล ต่างกันไหม

ส่งโลโก้มาให้ดู ปรึกษาฟรี