เสื้อเป็นขุยเกิดจากอะไร แก้ยังไง และเลือกผ้าโปโลแบบไหนให้ขุยน้อย

เสื้อเป็นขุยเกิดจากเส้นใยสั้น ๆ บนผิวผ้าหลุดออกมาเมื่อถูกเสียดสี แล้วม้วนพันกันเป็นเม็ดเล็ก ๆ ติดอยู่บนเนื้อผ้า แก้ได้ด้วยการใช้เครื่องตัดขุยหรือใบมีดโกนไล่ออกเบา ๆ ส่วนการป้องกันคือกลับด้านเสื้อก่อนซัก ใช้ถุงซัก ไม่ซักรวมกับผ้าหยาบ และเลือกผ้าที่ทอหรือถักมาให้ขุยน้อยตั้งแต่แรก

บทความนี้อธิบายจากมุมคนทำเสื้อโปโล ว่าขุยเกิดตรงไหนบ่อย ทำไมเสื้อบางตัวเป็นเร็ว บางตัวใส่เป็นปีก็ยังเรียบ และถ้าจะสั่งเสื้อพนักงานที่ต้องใส่ซักทุกสัปดาห์ ควรดูอะไรบ้าง

เสื้อเป็นขุยเกิดจากอะไร

ขุยเกิดจากการเสียดสีซ้ำ ๆ จนปลายเส้นใยหลุดออกจากเนื้อผ้า แล้วถูกขยี้ม้วนรวมกันเป็นเม็ด ถ้าเส้นใยนั้นเหนียว เม็ดขุยจะไม่หลุดไปเอง แต่เกาะอยู่บนผ้าและค่อย ๆ ใหญ่ขึ้น นี่คือเหตุผลที่เสื้อผ้าใยสังเคราะห์บางชนิดเป็นขุยแล้วเห็นชัดกว่าผ้าฝ้าย ซึ่งเม็ดขุยมักหลุดร่วงไปเองระหว่างซัก ปรากฏการณ์นี้ในทางสิ่งทอเรียกว่า pilling อ่านได้ที่ บทความ Pill บนวิกิพีเดีย

ปัจจัยที่ทำให้เป็นขุยเร็วมีสามกลุ่ม คือ ตัวผ้า (เส้นใยสั้น เส้นด้ายตีเกลียวหลวม หรือถักโปร่ง) การใช้งาน (เสียดสีกับกระเป๋า เข็มขัด โต๊ะทำงาน) และการซัก (ซักรวมกับผ้าหยาบ ปั่นแรง ใช้น้ำร้อน) ถ้าอยากรู้ว่าเส้นใยแต่ละชนิดต่างกันยังไง อ่านต่อได้ที่ ผ้าโพลีเอสเตอร์ คืออะไร

เสื้อโปโลเป็นขุยตรงไหนบ่อยที่สุด

จุดที่เจอบ่อยที่สุดคือใต้วงแขน ข้างลำตัวช่วงเอว และหน้าท้องตรงแนวเข็มขัด เพราะเป็นตำแหน่งที่ผ้าถูกัน หรือถูกับสิ่งอื่นตลอดวัน รองลงมาคือไหล่ด้านที่สะพายกระเป๋า และปลายแขนของคนที่วางแขนบนโต๊ะทำงานนาน ๆ

ถ้าขุยขึ้นเฉพาะจุดเหล่านี้ แปลว่าต้นเหตุคือการเสียดสีระหว่างใช้งานมากกว่าการซัก ส่วนเสื้อที่ใส่แล้วตึงช่วงลำตัวหรือใต้แขน ผ้าจะถูกันแรงกว่าปกติ การเลือกไซส์ให้มีระยะหลวมพอดีจึงช่วยได้จริง ดูวิธีเทียบไซส์ได้ที่ ตารางไซส์เสื้อโปโล

อีกสาเหตุที่คนมองข้ามคือไซซ์ เสื้อที่คับเกินไปจะเสียดสีกับตัวและกับกางเกงมากกว่าปกติ ทำให้ขึ้นขุยเร็วกว่าเสื้อที่พอดีตัว ดูตัวเลขจริงของแต่ละไซซ์ได้ที่ ตารางไซซ์

วิธีแก้เสื้อเป็นขุย ทำเองที่บ้านได้ไหม

ทำเองได้ วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือใช้เครื่องตัดขุยไฟฟ้า วางเสื้อบนพื้นเรียบ ดึงผ้าให้ตึงเล็กน้อย แล้วไล่เครื่องเป็นวงเล็ก ๆ โดยไม่กดแรง ขุยจะถูกตัดออกโดยไม่ดึงเส้นด้ายจากเนื้อผ้า

ถ้าไม่มีเครื่อง ใช้ใบมีดโกนใหม่ไล่ในทิศทางเดียวเบา ๆ ได้ แต่ต้องระวังมาก เพราะผ้าถักของเสื้อโปโลบางกว่าเสื้อกันหนาว พลาดนิดเดียวผ้าจะเป็นรู ส่วนเทปกาวหรือลูกกลิ้งเก็บขนเหมาะกับขุยที่ยังหลวม ๆ ไม่ได้พันแน่น สิ่งที่ไม่ควรทำคือดึงเม็ดขุยด้วยมือ เพราะจะดึงเส้นใยใหม่ออกมาด้วย ทำให้จุดนั้นเป็นขุยซ้ำเร็วขึ้น

วิธีแก้ขุยแต่ละแบบต่างกันยังไง

สรุปสั้น ๆ คือเครื่องตัดขุยเหมาะที่สุดสำหรับเสื้อโปโล ส่วนวิธีอื่นใช้ได้ตามสถานการณ์ ตารางนี้เทียบให้เห็นทีละวิธี

วิธี	เหมาะกับ	ข้อควรระวัง
เครื่องตัดขุยไฟฟ้า	ขุยทั่วตัว ขุยพันแน่น เสื้อที่ใส่ประจำ	อย่ากดแรง และอย่าใช้บนปกหรือจุดที่ปักโลโก้
ใบมีดโกน	ขุยจุดเล็ก ๆ เมื่อไม่มีเครื่อง	ผ้าถักบาง พลาดแล้วเป็นรูได้ ไล่ทิศทางเดียว
เทปกาว / ลูกกลิ้ง	ขุยหลวม ๆ ขนและฝุ่นที่ติดผิว	เอาขุยที่พันแน่นออกไม่ได้
หินขัดขุย	ผ้าหนา เช่น เสื้อกันหนาว	หยาบเกินไปสำหรับผ้าโปโลส่วนใหญ่
ดึงด้วยมือ	ไม่แนะนำ	ดึงเส้นใยใหม่ออกมา ทำให้เป็นขุยซ้ำเร็วขึ้น

ถ้าเสื้อปักโลโก้ ให้เลี่ยงไม่ใช้เครื่องตัดขุยบนตัวงานปัก เพราะใบมีดอาจเกี่ยวด้ายปักจนหลุด ไล่เฉพาะผ้ารอบ ๆ แทน

ซักเสื้อโปโลยังไงไม่ให้เป็นขุย

หลักคือลดแรงเสียดสีระหว่างซักให้มากที่สุด กลับด้านเสื้อก่อนซักทุกครั้ง ติดกระดุมให้เรียบร้อย ใส่ถุงซักผ้า และแยกออกจากผ้าหยาบอย่างยีนส์ ผ้าขนหนู หรือของที่มีซิปและตีนตุ๊กแก ซึ่งเป็นตัวขูดผ้าถักให้เป็นขุยเร็วที่สุด

• ใช้โปรแกรมซักถนอมผ้าหรือรอบปั่นต่ำ ไม่ต้องปั่นแห้งนาน
• ใช้น้ำเย็นหรือน้ำอุณหภูมิห้อง น้ำร้อนทำให้เส้นใยบางชนิดอ่อนตัวและขุยง่ายขึ้น
• ใช้ผงซักฟอกชนิดน้ำ ละลายหมด ไม่มีเม็ดผงค้างขูดผ้า
• อย่าใส่ผ้าจนเครื่องแน่น เสื้อจะถูกันเองมากกว่าปกติ
• ตากในที่ร่ม หลีกเลี่ยงเครื่องอบผ้าความร้อนสูง

การซักผิดวิธียังทำให้ปกเสื้อเสียทรงไปพร้อมกันด้วย อ่านวิธีดูแลปกไม่ให้ย้วยได้ที่ คอเสื้อย้วยเกิดจากอะไร แก้ได้ไหม

ผ้าเสื้อโปโลแบบไหนเป็นขุยยาก

ผ้าที่เป็นขุยยากมักมีสามอย่างร่วมกัน คือ เส้นใยยาวต่อเนื่อง เส้นด้ายตีเกลียวแน่น และถักแน่นจนผิวผ้าเรียบ ขุยจึงไม่มีปลายเส้นใยให้หลุดออกมาง่าย ๆ ผ้าที่ผิวฟูนุ่มมือมาก ๆ ตั้งแต่ใหม่ มักแลกมากับการเป็นขุยเร็วกว่า

ที่ร้านเรามีผ้าให้เลือกสามแบบ ผ้า Mix-Tech เป็นผ้าที่ทำมาเพื่อลดการเกิดขุยหลังซักโดยเฉพาะ และดูแลง่าย ไม่หด ไม่ย้วย จึงเหมาะกับเสื้อพนักงานที่ใส่และซักทุกสัปดาห์ Pro-C มีผิวจูติถักละเอียด ทรงสบายไม่แนบตัว ส่วน Flexi-Cool ยืดหยุ่นที่สุด เหมาะกับงานที่ต้องเคลื่อนไหวมาก ดูรายละเอียดของผ้าทั้งสามแบบได้ที่ ผ้าที่เราใช้

ผ้าสามแบบที่เราใช้และงานที่แต่ละแบบเหมาะ ดูได้ที่ ผ้าที่เราใช้ ส่วนคุณสมบัติของเส้นใยโพลีเอสเตอร์ซึ่งเป็นเส้นใยหลักของผ้าโปโล อ่านได้ที่ ผ้าโพลีเอสเตอร์ คืออะไร

สั่งเสื้อพนักงานยังไงให้ใส่ได้นานไม่เป็นขุย

บอกร้านตั้งแต่แรกว่าเสื้อจะใส่กี่วันต่อสัปดาห์ ทำงานในร่มหรือกลางแจ้ง และต้องเสียดสีกับอะไรบ้าง เช่น สะพายกระเป๋า คาดเข็มขัดเครื่องมือ หรือยืนหน้าเคาน์เตอร์ ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้เลือกผ้าได้ตรงงาน ดีกว่าเลือกจากความนุ่มมือตอนจับตัวอย่างอย่างเดียว

อีกข้อที่มักลืมคือแจกวิธีซักให้พนักงานพร้อมเสื้อ แค่ “กลับด้าน ใส่ถุงซัก น้ำเย็น” สามข้อก็ช่วยยืดอายุเสื้อได้มาก ดูแนวทางการสั่งเสื้อทั้งองค์กรได้ที่ รับผลิตเสื้อโปโลพนักงาน และเลือกสีกับทรงได้จาก แบบเสื้อคอปกทั้งหมด ที่ร้านสั่งขั้นต่ำ 1 ตัว จึงสั่งตัวอย่างไปลองใส่ลองซักก่อนสั่งทั้งทีมได้

ถ้ากำลังจะสั่งเสื้อพนักงานล็อตใหม่ ดูรายละเอียดการสั่งได้ที่ รับผลิตเสื้อโปโลพนักงาน และเลือกแบบได้จาก แบบเสื้อทั้งหมด 245 แบบ

ที่ควรจำไว้เรื่องเสื้อเป็นขุย

• ขุยเกิดจากการเสียดสีจนเส้นใยหลุดแล้วม้วนเป็นเม็ด
• แก้ด้วยเครื่องตัดขุยดีที่สุด อย่าดึงด้วยมือ และเลี่ยงจุดที่ปักโลโก้
• ป้องกันด้วยการกลับด้านเสื้อ ใส่ถุงซัก น้ำเย็น รอบปั่นต่ำ และแยกจากผ้าหยาบ
• ถ้าจะสั่งเสื้อใหม่ เลือกผ้าที่ผิวเรียบถักแน่น และบอกร้านว่าใช้งานแบบไหน

คำถามที่พบบ่อย

เสื้อใหม่ใส่ครั้งแรกก็เป็นขุยแล้ว ผิดปกติไหม

ผ้าใหม่บางชนิดมีเส้นใยสั้นค้างอยู่บนผิวจากการผลิต ซักสองสามครั้งแรกอาจมีขุยเล็ก ๆ ขึ้นแล้วหลุดไปเอง ถ้าขุยยังเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ หลังจากนั้น แปลว่าเนื้อผ้าหรือการใช้งานเป็นต้นเหตุ

ผ้าคอตตอน 100% เป็นขุยไหม

เป็นได้ แต่เม็ดขุยของฝ้ายมักหลุดร่วงไปเองระหว่างซัก จึงเห็นน้อยกว่า ผ้าที่มีใยสังเคราะห์ผสม เม็ดขุยจะเกาะติดผ้าแน่นกว่าและเห็นชัดกว่า ถ้าผ้าผลิตมาไม่ดี

น้ำยาปรับผ้านุ่มช่วยลดขุยได้ไหม

ช่วยลดแรงเสียดสีระหว่างเส้นใยได้บ้าง แต่ไม่ใช่ตัวแก้หลัก การกลับด้านเสื้อ ใช้ถุงซัก และแยกผ้าหยาบให้ผลมากกว่า และควรใช้ในปริมาณพอดี เพราะถ้าใช้มากเกินไปอาจทำให้ผ้าซับเหงื่อได้น้อยลง

ตัดขุยบ่อย ๆ ผ้าจะบางลงไหม

บางลงได้ถ้ากดเครื่องแรงหรือตัดจุดเดิมซ้ำบ่อยมาก ใช้เครื่องเฉพาะเมื่อขุยขึ้นเห็นชัด ไล่เบา ๆ และดึงผ้าให้ตึงพอดี ผ้าจะเสียเนื้อน้อยที่สุด

เสื้อปักโลโก้ใช้เครื่องตัดขุยได้ไหม

ใช้ได้กับผ้ารอบ ๆ แต่ไม่ควรใช้บนตัวงานปัก เพราะใบมีดอาจเกี่ยวด้ายปักจนหลุดหรือขาด ถ้าขุยขึ้นใกล้โลโก้ ใช้เทปกาวหรือกรรไกรเล็กเล็มแทน